مشاوره ژنتیک قبل از ازدواج چیست؟

مشاوره ژنتیک قبل از ازدواج یا همان غربالگری ژنتیکی قبل از ازدواج (PMSGC)، برای افرادی مناسب است که قصد ازدواج دارند و نگران این هستند که فرزندشان به بیماری ژنتیکی مبتلا شود. همچنین افرادی که قبل از ازدواج غربالگری انجام داده اند و تالاسمی ناقل دارند و یا در خطر ابتلای نسل بعد به بیماری ژنتیک هستند باید مشاوره ژنتیک انجام دهند. بیشترین مراجعه کنندگان در مراکز مشاوره ژنتیک مورد هایی پیش از ازدواج هستند که مراجعات نسبت به گذشته بیشتر شده است و طبق مصوبه ای مشاوره ژنتیک پیش از ازدواج در ایران اجباری اعلام شده است. این امر باعث به وجود آمدن نسلی سالم در آینده خواهد شد.

مشاوره ای است که که توسط پزشکان مجرب و متخصص در زمینه ژنتیک پزشکی به افرادی که قصد ازدواج دارند ارائه می شود. این مشاوره  ژنتیکی پیش از ازدواج شامل گرفتن شرح حال، معاینه بالینی و بررسی های آزمایشگاهی برای غربالگری بیماری های ارثی و مسری است. بنابراین PMSGC یک رویکرد پزشکی پیشگیرانه ارزشمند است. در ادامه این مطلب به بررسی چیستی و دلایل انجام مشاوره ژنتیک قبل ازدواج میپردازیم. چنانچه میخواهید به صورت کلی از مشاوره های ژنتیکی (قبل ازدواج ، قبل بارداری ، درصورت تولد فرزند دچار بیماری و ..) یا مشاوره های قبل از ازدواج (روانشناختی و جامعه شناختی) باید به صفحه مشاوره ژنتیکی چیست مراجعه کنید.

چرا به مشاوره ژنتیک قبل ازدواج نیاز داریم ؟

مشاوره ژنتیک قبل ازدواج به عنوان اولین مرحله یک غربالگری یک اقدام موثر در جهت تشخیص بیماریهای ژنتیکی و پیشگیری از تولد کودکان مبتلا است، از این رو برای کاهش احتمال تولد بچه های دارای بیماری ژنتیکی پیشنهاد شده تا به یک مشاور ژنتیک مراجعه نمایید.

در آزمایشگاه ژنتیک ژن آزما خدمات مشاوره ژنتیک را به صورت کاملا دقیق و حرفه ای به صورت حضوری ، تلفنی یا آنلاین انجام میشود. برای دریافت اطلاعات تماس و راه های ارتباط با مجموعه و دریافت مشاوره رایگان آنلاین بر روی تماس با ما کلیک کنید.

اولین اقدامی که یک مشاور ژنتیک در جلسه مشاوره ژنتیک ازدواج انجام میدهد، گرفتن آزمایش ژنتیک از زوجین می باشد. آزمایشهای ژنتیک پیش از ازدواج، عامل مهمی در کاهش تعداد معلولیت های مادرزادی به شمار می روند. همچنین این آزمایشات سبب افزایش کیفیت و استحکام ازدواج می شود.

مشاوره ژنتیک قبل از ازدواج ، مشاوره ژنتیک پیش از ازدواج ، مشاوره ژنتیک قبل ازدواج

فواید مشاوره ژنتیک پیش از ازدواج

مشاوره ژنتیک قبل ازدواج میتواند از بروز یک بیماری خطرناک ژنتیکی یا مسری در یک خانواده جلوگیری کند، همچنین می تواند به اعضای خانواده کمک کند تا خطر ابتلا به برخی بیماری های ارثی را ارزیابی کنند و آن ها را راهنمایی کند. بسیاری از زوج ها به دنبال مشاوره ژنتیکی هستند زیرا سابقه خانوادگی اختلالات ژنتیکی شناخته شده همچون، ناباروری، سقط جنین و یا مرگ و میر نوزادان اولیه در آن ها وجود دارد. سایر دلایل مشارکت در مشاوره ژنتیکی ممکن است تأثیرات شغلی یا شیوه زندگی باشد. هر گونه سابقه خانوادگی عقب ماندگی ذهنی می تواند نگران کننده باشد زیرا در این افراد سابقه خانوادگی بیماری های قلبی در سنین اولیه وجود دارد.

یک مشاور ژنتیک، در جلسات مشاوره ژنتیک پیش از ازدواج با کمک بیمار یا خانواده، یک پرونده ژنتیکی شفاف خانوادگی را ایجاد می کند که شامل بررسی بروز بیماری در بستگان درجه اول (والدین، خواهران و برادران و کودکان) و بستگان درجه دوم (عمه، عمو، و پدربزرگ و مادربزرگ) است. همچنین قبل یا بعد از تکمیل پرونده جامع ژنتیکی شما، برخی از آزمایشات مهم ژنتیکی با استفاده از روش های گوناگونی گرفته میشود. برخی از این روش ها عبارتند از :

  • تجزیه و تحلیل DNA یا آزمایشات تشخیص ژنتیکی
  • اشعه ایکس
  • اولترا سوند
  • تجزیه ادرار
  • بیوپسی پوست
  • ارزیابی فیزیکی

هدف از آزمایش ژنتیک قبل از ازدواج

هدف اصلی از انجام مشاوره قبل از ازدواج و انجام آزمایشات مربوطه ، کاهش خطر انتقال بیماری های ارثی از والدین به فرزندانشان است. خدمات ژنتیکی پیشگیرانه بر اساس غربالگری جمعیت، یک بخش جدایی ناپذیر از برنامه های سلامت کودک و مادر در تمام دنیا است. غربالگری پیش از ازدواج به کمک مشاوره قبل از ازدواج این اطمینان را به زوج ها می دهد که آنها حامل بیماری نیستند و به آنها کمک می کند تا انتخاب آگاهانه ای برای وصلت و نهایی کردن ازدواج داشته باشند. در واقع اگر هر دو فرد حامل ژن های خاصی باشند، می توانند برای داشتن کودکی با شرایط ژنتیکی خاص آماده باشند، و یا اینکه با انجام تست های پیش از تولد در سه ماهه اول و یا دوم بارداری یا پیش از لانه گزینی از وضعیت سلامت جنین خود مطلع شوند.

رفع نگرانی ها پیش از ازدواج با مشاوره قبل از ازدواج

  • در صورتی که زوجین در رابطه با مشکلات ژنتیکی فرزند آینده خود نگران هستند می توانند با مشاوره قبل از ازدواج نگرانی های خود را برطرف کنند و پاسخ سوالاتی که  برای آنها نگرانی ایجاد کرده است را متوجه شوند.
  • اگر در خانواده شما  افراد مشکوک به بیماری ژنتیکی وجود دارد باید مشاوره قبل از ازدواج را جدی بگیرید.
  • در مواردی که زوجین قصد ازدواج فامیلی را دارند ممکن است که فرزندشان در معرض ابتلا به بیماری ژنتیکی باشد که در مشاوره ژنتیک این موارد بررسی می شود .
  • اگر شما به دلایل اینکه در خانواده شما سابقه سقط ، مرده زایی  ویا نازایی وجود دارد نگران این هستید که نتوانید در آینده بچه دار شوید.

سوالاتی که مشاور ممکن است در مشاوره قبل از ازدواج از زوجین بپرسد

در ابتدا مشاور ژنتیک در رابطه با تاریخچه پزشکی شما و خانواده شما سوالاتی را می پرسد پس بهتر است که اطلاعات زیر را از قبل آماده داشته باشید:

در صورتی که خود شما و یا همسرتان سابقه جراحی  و یا بستری در بیماستان را داشته  است و به بیماری مزمن مانند دیابت ، فشار خون ، بیماری های هورمونی و قلبی مبتلا است و یا اینکه برای طولانی مدت از داروی خاصی استفاده می کند

تاریخچه سلامتی تمامی اعضای خانواده از جمله خواهران، برادران تنی و یا ناتنی ، والدین ، پدر بزرگ و مادربزرگ ، عمو ، عمه و خاله و دایی

در صورتی که یکی از اعضای خانواده شما فوت کرده است باید دلیل فوت و  سن فرد مورد نظر برای مشاور ژنتیک بیان شود .

اگر سابقه سقط خود به خودی و تولد جنین مرده و همچنین فوت  افراد اعضای خانواده در سنین پایین وجود داشته باشد و اینکه آیا نوزادی با نقص در هنگام تولد، عقب افتادگی رشدی و تکاملی، ناتوانی در یادگیری و یا کم هوشی و عدم رشد ذهنی ویا نابینایی و ناشنوایی مادرزادی به دنیا آمده است یا نه مطرح خواهد کرد.

به دلیل اینکه برخی از بیماری های ژنتیکی در برخی از نژاد ها بیشتر دیده می شود در مشاوره ژنتیک قبل از ازدواج در رابطه با نژاد و شهر یا روستای آنها سوالاتی را می پرسد.

مشاوره ژنتیک قبل از ازدواج مشاوره ازدواج های فامیلی

ازدواج فامیلی به ازدواجی گفته می شود که در آن زوجین با هم قرابت خویشاوندی داشته باشند و اجداد و ژن هایشان مشابه و مشترک باشد.بیماری های گوناگون ارثی شناسایی شده است که خطر ابتلا به آنها در ازدواج های فامیلی بیشتر است و در ازدواج های غیر فامیلی کمتر است، اما این بدین معنا نیست که در ازدواج های غیر فامیلی این احتمال وجود ندارد. در این موارد نیز باید مشاوره ژنتیک انجام شود.

مشاوره ژنتیک ازدواج در رابطه با ازدواج های فامیلی چه می گوید؟

درست است که در ازدواج های فامیلی زوجین شناخت کافی از یکدیگر دارند  و همین امر باعث می شود که درصد موفقیت ازدواج بیشتر شود و حمایت از این ازدواج بیشتر باشد اما به این معنی نیست که این ازدواج ها خطرناک نیستند  و احتمال بروز بیماری های ژنتیکی۲ تا ۵/۲ برابر می باشد. در صورتی که در خانواده دختر و پسری تمایل دارند با یکدیگر ازدواج کنند ، باید سابقه بیماری‌ های خاص و ژنتیکی یا بیماری‌ هایی مانند ناشنوایی، نابینایی، عقب‌ ماندگی ذهنی یا بیماری‌ های چند عاملی مانند دیابت و بیماری‌ های قلبی-عروقی تماما بررسی شود و آزمایش های لازم در این زمینه با کمک مشاوره قبل از ازدواج انجام بگیرد. احتمال مبتلا شدن فرزندان متولد شده به بیماری‌های مغلوب که برای ابتلا به آنها باید دو نسخه ژن معیوب وجود داشته باشد و پدر و مادر حامل نسخه ژن معیوب‌اند ولی بیمار نیستند (مثل  ناشنوایی، کم‌شنوایی، مشکلات ذهنی،  اختلال‌های بینایی) و برخی بیماری‌ های نادر که تعداد آنها به ۲ هزار بیماری می‌رسد (مثل بیماری‌های متابولیک)، در ازدواج های خویشاوندی بیشتر است.

در صورتی که والدین حامل یا ناقل ژن معیوب باشند، شانس ابتلا به بیماری در هر فرزند به صورت مستقل ۲۵درصد است اما اگر بخواهیم در پدر و مادرهایی که حامل ژن شناخته شده نیستند ریسک خطر فرزند متولد شده را بررسی کنیم از فرمول های دیگر استفاده می شود و آیا اینکه ریسک خطر در فرزند بعدی کمتر خواهد بود یا بیشتر.

این تصور که در صورت ازدواج با  غریبه ابتلا به بیماری های ژنتیکی به صفر می رسد غلط است این ریسک در هر حال وجود دارد و ازدواج فامیلی تنها درصد آن را افزیش می دهد.

فامیلی های بی خطر

ازدواج با خویشاوندان بر حسب درجه خویشاوندی متفاوت است .ازدواج در نسبت های خانوادگی دور مقداری فرق دارد و در صورت ازدواج  با شخصی از نسل پنجم به بعد، ریسک بروز بیماری ژنتیکی با بقیه جامعه فرقی نخواهد داشت.منظور از نسل  اول والدین و فرزندان هستند و پدربزرگ و دایی و خواهرزده و نوه نسل دو محسوب می شوند و نسل سوم دختر خاله  و پسر خاله بوده و نسل چهارم نوه خاله با دختر خاله، نوه عمه با دختر عمه و ازدواج نوادگان نسل پنجم شمرده شده و ریسک تولد با نقص ژنتیکی به مانند ازدواج با فرد غریبه است.

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.